Owczarek Australijski - charakterystyka rasy

Historia i pochodzenie rasy Owczarek Australijski

Nazwa Owczarek Australijski jest myląca. Rasa ta, choć związana z psami pasterskimi sprowadzonymi przez Basków z Półwyspu Iberyjskiego do Australii, została faktycznie wyhodowana i rozwinięta w Stanach Zjednoczonych w XX wieku. Jej głównym zadaniem była praca z bydłem i owcami na ranczach zachodniej Ameryki.

Ewolucja rasy i popularność

Aussie był ceniony przez ranczerów za niezwykłą wszechstronność, inteligencję i wytrzymałość. W latach 50. XX wieku zyskał popularność dzięki występom w rodeo i filmach, co przyczyniło się do jego rosnącej sławy jako psa rodzinnego i sportowego.

Oficjalne uznanie przez FCI nastąpiło stosunkowo późno. Aussie należy do Grupy 1 FCI – Owczarki i inne psy pasterskie, Sekcja 1 – Owczarki.

Umaszczenie Merle i Unikalny Wygląd

Aussie jest znany z pięknego i różnorodnego umaszczenia, w tym unikalnych kombinacji bieli, miedzi i koloru bazowego. Wzorzec dopuszcza cztery kolory podstawowe: Black (czarny), Red (czerwony), Blue Merle (niebieski marmurkowy) i Red Merle (czerwony marmurkowy).

Często występuje również różnokolorowość tęczówek (heterochromia), zwłaszcza u psów merle.

Charakter i temperament Owczarka Australijskiego

Aussie to pies o niezwykle wysokiej inteligencji, dużej energii i silnym popędzie do pracy. Jest lojalny, zrównoważony i bardzo związany z rodziną. Jego temperament jest często porównywany do Border Collie, choć Aussie bywa bardziej zrelaksowany w domu, o ile ma zapewnioną odpowiednią dawkę aktywności.

Aussie jako pies rodzinny i instynkt zaganiający

Jest lojalnym członkiem rodziny. Oznaczony tagiem Rodzinny/Cierpliwy (Ocena 4/5), jest cierpliwy wobec dzieci, ale jego silny Instynkt Zaganiający może objawiać się próżnymi próbami zagania i podgryzania pięt domowników, zwłaszcza dzieci. Wymaga to natychmiastowego przekierowania.

• Tolerancja na samotność: Trudny. Aussie jest psem intensywnie zorientowanym na pracę z przewodnikiem. Pozostawiony sam i bez zajęcia, szybko wpada w frustrację, nudę i lęk separacyjny, co prowadzi do destrukcji i nadmiernej wokalizacji.
• Głośność / Wokalizacja: Wysoka. Jest czujnym alarmowcem. Skłonny do szczekania, a w ekscytacji może wydawać piskliwe dźwięki, co wymaga wczesnej nauki samokontroli.

Wymagania ruchowe i praca z Aussie

Zapotrzebowanie na aktywność jest Ekstremalnie Wysokie. Ten pies potrzebuje codziennej, strukturalnej pracy umysłowej – samo fizyczne wybieganie nie wystarczy.

• Idealne aktywności: Aussie jest stworzony do sportów. Absolutnie dominuje w: Agility, Flyball, Obedience, Dog Frisbee i pasienie (Herd test).
• Wyzwania: Jeśli jego energia i inteligencja nie zostaną odpowiednio ukierunkowane, może rozwinąć zaburzenia kompulsywne (np. gonienie cienia, kompulsywne lizanie) lub stać się reaktywny i lękliwy.

Zdrowie i Genetyka Merle Owczarka Australijskiego

Owczarek Australijski jest rasą generalnie wytrzymałą, a jego średnia długość życia wynosi 13-15 lat. Niestety, rasa jest obciążona poważnymi problemami genetycznymi związanymi z kolorem i owczarkami.

Typowe dolegliwości rasy Owczarek Australijski

1. Mutacja genu MDR1: Podobnie jak inne owczarki, może być nosicielem genu MDR1, który powoduje nadwrażliwość na niektóre środki weterynaryjne. Przed podaniem leków weterynarz musi znać status MDR1.
2. Problemy z oczami: M.in. Anomalia Oka Collie (CEA), Postępujący Zanik Siatkówki (PRA) i zaćma.
3. Dysplazja stawu biodrowego i łokciowego (HD/ED): Występuje w rasie i wymaga obowiązkowych prześwietleń u hodowców.
4. Problemy Genetyczne Merle: Nigdy nie wolno krzyżować dwóch psów o umaszczeniu Merle! Takie połączenie daje Double Merle – psy o białym umaszczeniu, które są narażone na poważne wady rozwojowe, w tym głuchotę i ślepotę.

Pielęgnacja sierści Aussie

Typ Okrywy Włosowej: Sierść jest średniej długości, dwuwarstwowa, z gęstym podszerstkiem.

• Linienie: Jest Intensywne sezonowo. Pies gubi duże ilości sierści.
• Pielęgnacja: Wymaga regularnego (2-3 razy w tygodniu) czesania, szczególnie w okresach linienia, aby zapobiec filcowaniu.
• Alergie: Ze względu na linienie, NIE jest rasą hipoalergiczną.

Szkolenie i wychowanie Owczarka Australijskiego

Owczarek Australijski to szkoleniowy geniusz. Jego Wybitna Inteligencja (Ocena 5+/5) i chęć do współpracy sprawiają, że uczy się błyskawicznie.

Wymagane doświadczenie właściciela dla Aussie

Wymagane jest Duże Doświadczenie. Nie jest to rasa dla osób, które nie miały wcześniej psa pracującego. Właściciel musi:

• Umieć stymulować umysłowo: Wiedzieć, jak zapewnić psu codzienną, urozmaiconą pracę.
• Być konsekwentny: Konieczne jest szybkie i stanowcze, ale łagodne, ukierunkowanie instynktu zaganiającego.
• Stosować pozytywne wzmocnienie: Aussie są wrażliwe, a ostre metody szkodzą ich psychice i budują lęk.

Hodowla i cena szczeniaka Owczarka Australijskiego

Ceny szczeniąt z legalnych hodowli ZKwP/FCI w Polsce wahają się zazwyczaj od 5000 zł do 9000 zł.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze hodowli?

Kluczowe jest:

• Testy Genetyczne: Rodzice muszą mieć aktualne testy na MDR1, CEA, PRA oraz obowiązkowe prześwietlenia na HD/ED.
• Pochodzenie Merle: Upewnij się, że szczenię nie jest wynikiem krzyżowania dwóch psów Merle.
• Socjalizacja: Ze względu na wysoką czujność, szczenię musi być intensywnie socjalizowane od małego.