Czym jest 'popiół surowy’ w karmie? Wyjaśniamy, co oznacza dla jakości i zdrowia psa (analiza etykiet)

Kiedy czytasz etykietę karmy suchej dla psa, jednym z najbardziej mylących terminów w składzie analitycznym jest popiół surowy (ang. crude ash). Fraza ta brzmi negatywnie, sugerując niską jakość lub bezwartościowe wypełniacze. Prawda jest jednak inna: popiół surowy to w rzeczywistości suma wszystkich niezbędnych psu składników mineralnych.

Zrozumienie tej wartości jest ważne, ponieważ informuje nas nie tylko o koncentracji minerałów, ale pośrednio również o jakości użytych źródeł białka w karmie.

Popiół surowy – czym jest naprawdę?

Popiół surowy to parametr analityczny, a nie składnik dodawany do karmy.

Definicja laboratoryjna

W celu określenia zawartości popiołu próbka karmy jest spalana w laboratorium w bardzo wysokiej temperaturze (około 550 C). Cała materia organiczna (białka, tłuszcze i węglowodany) ulega spaleniu. To, co pozostaje, jest popiołem, który waży się, a jego masę podaje jako procent w składzie analitycznym.

Wartość odżywcza: składniki mineralne

Właśnie ten pozostały popiół to suma wszystkich składników mineralnych (makro- i mikroelementów), które nie ulegają spaleniu. Obejmują one:

• Makroelementy: Wapń (Ca), Fosfor (P), Magnez (Mg), Potas (K), Sód (Na).
• Mikroelementy: Żelazo (Fe), Cynk (Zn), Miedź (Cu), Selen (Se).

Te składniki są absolutnie niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania układu kostnego, mięśniowego i nerwowego.

Co oznacza procent popiołu dla jakości karmy?

Wartość procentowa popiołu surowego w typowej suchej karmie dla dorosłych psów zazwyczaj waha się od 5 procent do 8 procent.

Standardowy i pożądany zakres

Wartości w zakresie 5 procent – 8 procent są normalne i świadczą o tym, że karma została dobrze zbilansowana.

Wysoki poziom popiołu (>8 procent)

Wartości powyżej 8 procent (np. 10 procent – 12 procent) powinny wzbudzić ostrożność, ponieważ mogą sugerować:

• Słabe źródła białka: Może oznaczać, że producent użył niskiej jakości mączek mięsnych (odwodnione białko zwierzęce), które zawierają nadmierną ilość resztek kostnych, chrząstek i innych popiołów. Wysoka zawartość popiołu kostnego oznacza nadmierną koncentrację wapnia i fosforu, co może być obciążające dla nerek.
• Nadmierna suplementacja: Czasami wysoki popiół wynika z celowej, choć niekoniecznie optymalnej, suplementacji minerałami.

Ekstremalnie niski poziom (<4 procent)

Niskie wartości popiołu są rzadkie, ale mogą wskazywać, że karma:

• Opiera się głównie na mięsie świeżym (które jest odwadniane) lub jest dietą czysto wegetariańską.
• Może być niepełna i wymagać dodatkowej suplementacji minerałami.

Składniki, które najmocniej wpływają na poziom popiołu

Poziom popiołu jest bezpośrednio związany z jakością i rodzajem użytych surowców.

Różnica: mięso świeże vs. mączka mięsna

• Mięso świeże: Zawiera 70 procent – 80 procent wody. Po obróbce i usunięciu wody, procent popiołu będzie niższy w stosunku do wagi początkowej.
• Mączka mięsna (odwodnione białko): Jest to koncentrat. Mączka z kośćmi jest naturalnie bogata w wapń, więc karma, w której dominuje mączka o wysokiej zawartości kości, będzie miała wyższy popiół surowy.

Wpływ kości

Kości (które są głównym rezerwuarem wapnia i fosforu) są największym źródłem popiołu. Jeśli na etykiecie dominują mączki o nieprecyzyjnej nazwie (np. „produkty pochodzenia zwierzęcego”), wysoki popiół jest sygnałem, że mogą one składać się w dużej mierze ze szkieletu i kości.

Praktyczne wskazówki dla właściciela

Nie panikuj, widząc ten parametr. Użyj go jako narzędzia do oceny całościowego składu.

Popiół a wiek psa:

• Szczenięta: Rosnący organizm potrzebuje więcej wapnia i fosforu. Karmy dla szczeniąt często mają nieznacznie wyższy procent popiołu, co jest normalne i konieczne dla rozwoju kości.
• Seniorzy: Psy z problemami nerkowymi (niewydolnością nerek) powinny otrzymywać karmy niskofosforowe. W tym przypadku karma powinna mieć niższy poziom popiołu (poniżej 7 procent).

Zawsze patrz na cały skład: Nigdy nie oceniaj karmy tylko po procencie popiołu. Wysoki popiół w karmie z listy składników, które są precyzyjnie określone („mączka z łososia z minimalną zawartością popiołu”), jest lepszy niż niski popiół w karmie z ogólnikowym składem („mięso i produkty uboczne”).

Kryterium decyzyjne: U psów dorosłych i zdrowych unikaj karm, w których procent popiołu przekracza 9 procent, chyba że jest to karma specjalistyczna, której całościowy skład uzasadnia tę wartość.