Jak wybrać suchą karmę dla psów małych, średnich i dużych ras? Różnice w rozmiarze krokietów, kaloryczności i składzie
Wybierając suchą karmę komercyjną, nie wystarczy kierować się smakiem czy ceną. Rozmiar krokietów i skład muszą być dostosowane do fizjologii i tempa metabolizmu psa. Rasy różnią się pod względem tempa wzrostu (co jest ważne dla szczeniąt), szybkości metabolizmu (co wpływa na kaloryczność) oraz predyspozycji do problemów ze stawami czy zębami.
Ten przewodnik koncentruje się na suchych karmach i elementach, które musi uwzględniać ich receptura, by wspierać zdrowie psa, w zależności od jego wielkości.
Rasy duże i olbrzymie – kontrola wzrostu i stawy
Psy te (powyżej 25 kg) rosną szybko, ale ich faza wzrostu jest długa (do 24 miesięcy). Ich dieta musi minimalizować ryzyko problemów kostnych i żołądkowych.
Różnice w składzie suchych karm dla szczeniąt
Najważniejsza zasada w żywieniu dużych szczeniąt to kontrola tempa wzrostu. Karmy dla szczeniąt dużych ras różnią się od karm dla ras małych:
Kaloryczność: Jest celowo niższa i kontrolowana (niższa gęstość energetyczna). Zapobiega to zbyt szybkiemu przyrostowi masy, który obciąża rosnące stawy.
Wapń (Ca): Poziom wapnia musi być ściśle kontrolowany (zazwyczaj jest procentowo niższy niż w karmach dla małych ras, ale w odpowiednim stosunku do fosforu). Nadmiar wapnia jest główną przyczyną zaburzeń rozwojowych kości (np. osteochondroza).
Rozmiar krokietów a skręt żołądka
Sucha karma dla dużych ras charakteryzuje się dużymi i grubymi krokietami. Ma to na celu:
Wymuszenie gryzienia: Zapobiega połykaniu karmy w całości. Duże rasy są predysponowane do skrętu żołądka, a łapczywe połykanie powietrza i niestrawionych dużych krokietów jest czynnikiem ryzyka.
Spowolnienie jedzenia: Proces przeżuwania spowalnia spożycie karmy.
Wsparcie stawów (dorosły pies)
Sucha karma dla dorosłych dużych ras jest wzbogacona o substancje wspierające aparat ruchu: glukozaminę i chondroitynę (chondroprotektory), ponieważ ich stawy są narażone na większe obciążenia.
Rasy małe i miniaturowe – wyzwania metaboliczne
Psy te (do 10 kg) mają wyjątkowo szybki metabolizm i inne problemy fizjologiczne.
| Obszar zdrowia | Problem fizjologiczny | Związek z dietą |
| Metabolizm | Podatność na hipoglikemię (spadek cukru we krwi) | Występuje szczególnie u szczeniąt. Wynika z małych rezerw tłuszczu i szybkiego zużycia glukozy. Wymaga częstego karmienia i karmy o bardzo wysokiej gęstości energetycznej (kalorycznej). |
| Jama ustna | Predyspozycje do chorób przyzębia | Mniejsze szczęki i stłoczenie zębów (często 42 zęby w małej przestrzeni) sprzyjają szybkiemu odkładaniu się płytki nazębnej i kamienia. Wymaga małych, twardych krokietów i/lub dodatków wspierających higienę. |
| Układ moczowy | Większe ryzyko kamicy moczowej | Rasa (np. sznaucer miniaturowy, yorkshire terrier) ma predyspozycje do tworzenia się określonych kamieni (np. szczawiany wapnia). Wymaga karmy z odpowiednio kontrolowanymi minerałami i dużą ilością wody (często zalecana karma mokra). |
| Serce | Choroby zastawek serca (endokardioza) | Są znacznie częstsze u ras małych i miniaturowych (np. cavalier king charles spaniel) niż u ras dużych. Choć dieta nie jest przyczyną, wymaga to karmy o odpowiednim bilansie sodu i suplementacji omega-3 w starszym wieku. |
| Układ kostny | Problemy z rzepką (luksacja) | Małe rasy mają predyspozycje do wypadania rzepki. Wymaga wsparcia dietetycznego (choć w mniejszym stopniu niż duże rasy) poprzez chondroprotektory i kontrolę wagi. |
Wysokie zapotrzebowanie na energię
Małe psy mają dużą powierzchnię ciała w stosunku do masy, co skutkuje bardzo szybkim spalaniem energii.
Kaloryczność: Sucha karma musi mieć wyższą gęstość energetyczną (więcej kalorii na 100 g karmy) niż karma dla dużych psów. W ten sposób niewielka porcja może pokryć ich duże zapotrzebowanie.
Tłuszcz i białko: Receptury te są często bogatsze w tłuszcz, który jest skoncentrowanym źródłem energii.
Rozmiar krokietów i zdrowie jamy ustnej
Małe krokiety: Są konieczne, aby pies mógł je chwycić i ugryźć.
Wsparcie zębów: Rasy małe są genetycznie predysponowane do szybkiego odkładania się kamienia nazębnego. Krokiety często są twarde i mają specjalny kształt, który sprzyja mechanicznemu ścieraniu płytki podczas gryzienia. Wiele karm dla małych ras zawiera również dodatki mineralne wspierające higienę (np. polifosforany).
Szybka dojrzałość
Szczenięta małych ras osiągają dojrzałość wcześnie (około 10-12 miesięcy). Ich karma dla szczeniąt jest intensywna i musi być zmieniona na karmę dorosłą w krótszym czasie.
Rasy średnie – uniwersalność i aktywność
Psy o masie 10-25 kg (np. beagle, border collie) mają najbardziej zrównoważony metabolizm.
Standardowa receptura: Ich karma sucha ma standardową gęstość energetyczną i zbilansowany skład.
Wybór: Decyzja najczęściej zależy od poziomu aktywności. Dla psów pracujących lub bardzo aktywnych wybiera się karmy o podwyższonej zawartości białka i tłuszczu, by sprostać wysokiemu zapotrzebowaniu energetycznemu. Dla psów kanapowych wystarczy standardowa karma.
Rozmiar krokietów: Zazwyczaj uniwersalne, łatwe do gryzienia i połykania.
Kluczowe różnice w suchej karmie (tabela)
| Parametr | Rasy małe i miniaturowe | Rasy duże i olbrzymie |
| Gęstość kaloryczna | Wyższa (kcal/g) | Kontrolowana/standardowa |
| Wapń (Ca) (szczenięta) | Standardowy | Ściśle kontrolowany/niższy |
| Rozmiar krokietów | Mały | Duży (wymusza gryzienie) |
| Wsparcie | Higiena zębów | Stawy i kości |
Skrót informacji:
Rasy duże: Szukaj karm suchych, o kontrolowanej kaloryczności i dużym krokiecie (wsparcie stawów, prewencja skrętu żołądka).
Rasy małe: Szukaj karmy o wysokiej gęstości energetycznej i małym krokiecie (szybki metabolizm, wsparcie zębów).
Rasy średnie: Wybór zależy od aktywności – standardowa karma sucha jest punktem wyjścia.
