Owczarek Staroangielski - charakterystyka rasy

Historia i pochodzenie rasy Owczarek Staroangielski (Bobtail)

Owczarek Staroangielski, znany jako Bobtail, wywodzi się z zachodniej Anglii (głównie Devon, Somerset, Kornwalia) z początku XIX wieku. Rasa została stworzona, nie tyle do delikatnego zagania, ile do pędzenia i stróżowania stad owiec i bydła podczas ich transportu między pastwiskami a rynkami. Ich masywność, siła i obfita szata były kluczowe do wytrzymania surowych warunków pogodowych i trudów długich tras.

Początki i cel stworzenia Bobtaila

W ukształtowaniu Bobtaila brały udział różne duże psy pasterskie z Europy, prawdopodobnie w tym psy z terenów Rosji i Polski. Elementem charakterystycznym jest skrócony ogon (Bobtail), który niegdyś był kopiowany lub występował naturalnie (NBT). Praktyka kopiowania ogonów wynikała z historycznego prawa w Anglii, które zwalniało pracujące psy pasterskie ze specjalnego podatku, jeśli miały obcięty ogon.

W drugiej połowie XIX wieku rasa zyskała popularność poza rolnictwem, stając się prestiżowym psem wystawowym i towarzyszącym w zamożnych rodzinach, co utrwaliło jej image kudłatego, łagodnego olbrzyma.

Klasyfikacja FCI i Wzorce Bobtaila

Bobtail należy do Grupy 1 (Owczarki i inne psy pasterskie), Sekcja 1 (Owczarki).

Wzorzec opisuje psa jako mocnego, zwartego i masywnego, z charakterystycznym toczącym się ruchem w tylnych kończynach. Głównym atrybutem jest jego obfita, długa i potargana szata w odcieniach szarości, błękitu lub merle, z białymi znaczeniami na głowie i tułowiu. Sierść na głowie jest tak długa, że naturalnie zasłania oczy, co jest akceptowane przez wzorzec, o ile nie utrudnia widzenia.

Charakter i temperament Owczarka Staroangielskiego

Bobtail to pies o zrównoważonym, stabilnym i przyjaznym temperamencie. Jest to łagodny olbrzym, który ma w sobie dużo radości i skłonność do "błaznowania". Jest bardzo oddany rodzinie i źle znosi samotność.

Lojalność i życie rodzinne

Owczarek Staroangielski jest niezwykle lojalny i towarzyski. Silnie przywiązuje się do wszystkich członków rodziny. Wobec dzieci jest zazwyczaj łagodny, cierpliwy i opiekuńczy, ale z uwagi na jego rozmiar, interakcje z małymi dziećmi powinny być nadzorowane.

W kontaktach z obcymi jest zazwyczaj otwarty i przyjazny, choć jego masywna budowa i głośne szczekanie działają odstraszająco. Ich instynkt stróżujący jest obecny, ale ma charakter ostrzegawczy, a nie obronny.

Wokalizacja i Wymagania Ruchowe

Głośność / Wokalizacja: Bobtail jest rasą głośną. Oprócz głębokiego, basowego szczekania alarmowego, pies ten komunikuje się poprzez specyficzne, głośne dźwięki – "gaworzenie" lub pomruki, gdy jest podekscytowany lub próbuje zwrócić na siebie uwagę. Jego właściciel musi być przygotowany na intensywną komunikację dźwiękową.

Zapotrzebowanie na ruch: Jest umiarkowane. Bobtail nie wymaga morderczych treningów jak Malinois, ale potrzebuje regularnych, energicznych spacerów i codziennej możliwości swobodnego ruchu. Kluczowe jest utrzymanie masy ciała w ryzach, ponieważ skłonność do tycia i problemy ze stawami są częste.

Brak stymulacji prowadzi głównie do frustracji i niszczenia przedmiotów, zwłaszcza jeśli jest pozostawiony sam.

Zdrowie i najczęstsze choroby Owczarka Staroangielskiego

Średnia długość życia Bobtaila to około 10–12 lat. Choć wydaje się silny, jest podatny na typowe dla dużych ras problemy ortopedyczne oraz schorzenia genetyczne.

Typowe dolegliwości rasy

1. Dysplazja Stawu Biodrowego i Łokciowego (HD i ED): Jest to rasa duża i ciężka, dlatego prześwietlenia rodziców są krytyczne. Należy dbać o prawidłowy rozwój szczeniąt, unikając nadmiernego obciążenia w okresie wzrostu.
2. Problemy Oczne: Zdarzają się zaćmy dziedziczne oraz Postępujący Zanik Siatkówki (PRA).
3. Niedoczynność tarczycy: Choroba autoimmunologiczna wymagająca monitorowania i leczenia farmakologicznego.
4. Alergie skórne: Gęsta sierść, pod którą skóra słabo oddycha, sprzyja rozwojowi problemów dermatologicznych i alergii (często objawiających się np. zapaleniem uszu).
5. Głuchota: Może występować, szczególnie u osobników o bardzo dużej ilości bieli na głowie.

Pielęgnacja sierści Bobtaila i kwestia alergii

Pielęgnacja Bobtaila to największe wyzwanie i obowiązek związany z tą rasą. Jego szata jest dwuwarstwowa: szorstki włos okrywowy i gęsty, wodoodporny podszerstek.

Pielęgnacja

• Linienie (Pielęgnacja): U Bobtaila sierść wypada, ale martwy włos jest wplątany w gęstą szatę, co niemal natychmiast prowadzi do powstania zbitych, filcowych kołtunów. Wymaga to intensywnej pielęgnacji, aby zapobiec konieczności bolesnego golenia psa.
• Częstotliwość czesania: Wymaga codziennego, dokładnego czesania (aż do skóry), używając specjalistycznych grzebieni i zgrzebeł, aby usunąć podszerstek. Właściciele muszą przeznaczyć na to minimum 30-60 minut dziennie.
• Kąpiele: Kąpiel jest rzadka, ale jest procesem niezwykle czasochłonnym – samo suszenie i rozczesywanie może zająć wiele godzin.
• Włos na oczach: Włos naturalnie opada na oczy. Choć jest to element wzorca, wielu właścicieli przycina go lub wiąże w kucyk, aby pies miał lepsze pole widzenia i aby zminimalizować ryzyko podrażnień.

Ważna informacja o alergiach: Ze względu na ogromną ilość sierści, podszerstek i ciągłe czesanie, Bobtail NIE jest rasą hipoalergiczną.

Szkolenie i wymagane doświadczenie właściciela

Bobtail jest inteligentny i szybko się uczy, ale nie jest to tak gorliwy pracownik jak Collie. Czasem bywa uparty i niezależny, co wymaga od właściciela konsekwencji i łagodnej stanowczości.

Wymagane doświadczenie i kluczowe zasady

Wymagane jest umiarkowane doświadczenie. To rasa dla osób cierpliwych i kochających pielęgnację. Właściciel musi być:

1. Konsekwentny: Ustalanie jasnych reguł jest kluczowe, ponieważ Bobtail potrafi manipulować, wykorzystując swój urok.
2. Używający pozytywnych metod: Doskonale reaguje na nagrody, pochwały i zabawę. Krzyki i szorstkość mogą łatwo zniszczyć jego psychikę i prowadzić do nieposłuszeństwa.
3. Gotowy na pielęgnację: Największe wyzwanie to czas poświęcony na codzienną pielęgnację szaty.

Hodowla i cena szczeniaka Owczarka Staroangielskiego

Rasa jest obecna w Polsce, ale nie jest masowa, co sprzyja utrzymywaniu standardów hodowlanych.

Cena i na co zwrócić uwagę przy wyborze

Ceny szczeniąt z legalnych, przebadanych hodowli FCI wahają się zazwyczaj od 5000 zł do 8000 zł.

Przy wyborze hodowli należy koniecznie sprawdzić:

• Badania ortopedyczne: Wyniki HD i ED rodziców są obowiązkowe.
• Badania oczu: Testy na PRA i zaćmę.
• Temperament: Rodzice powinni być zrównoważeni, a nie lękliwi czy nadmiernie reaktywni.
• Przyzwyczajenie do pielęgnacji: Szczenięta powinny być od małego przyzwyczajane do czesania i dotykania całego ciała.