Glukozamina i Chondroityna: Kiedy i jak stosować chondroprotektory? Przewodnik po suplementach na stawy dla psa.

Glukozamina i Chondroityna, wspólnie określane jako chondroprotektory, to jedne z najczęściej stosowanych i badanych suplementów w weterynarii. Nie są to środki przeciwbólowe, lecz substancje naturalnie występujące w chrząstce stawowej, których celem jest wsparcie jej odbudowy i spowolnienie procesów degradacyjnych. Ich stosowanie jest potrzebne w profilaktyce u ras predysponowanych oraz w leczeniu wspomagającym psów z chorobą zwyrodnieniową stawów (OA).

Podstawy działania: czym są chondroprotektory?

Chrząstka stawowa działa jak amortyzator i poduszka chroniąca kości przed tarciem. Choroba zwyrodnieniowa (OA) polega na powolnym, nieodwracalnym niszczeniu tej chrząstki. Chondroprotektory mają wspierać jej strukturę.

Glukozamina – materiał budulcowy

Glukozamina jest aminocukrem i podstawowym prekursorem do syntezy glikozaminoglikanów (GAGs) i proteoglikanów – molekuł, które są głównymi składnikami macierzy chrząstki i mazi stawowej.

• Działanie: Stymuluje komórki chrząstki (chondrocyty) do produkcji nowej tkanki chrzęstnej oraz ma wczesne działanie przeciwzapalne, hamując niektóre enzymy niszczące chrząstkę. Najczęściej stosowaną formą jest siarczan glukozaminy, który jest najlepiej przyswajalny.

Chondroityna – magnes na wodę

Chondroityna (zazwyczaj jako siarczan chondroityny) jest najważniejszym GAG w chrząstce.

• Działanie: Jej główna funkcja polega na wiązaniu wody w macierzy chrząstki. Woda jest niezbędna, aby chrząstka była sprężysta, elastyczna i mogła pełnić funkcję amortyzatora. Dodatkowo chondroityna ma za zadanie chronić istniejącą chrząstkę przed enzymami degradacyjnymi.

Wskazania: kiedy stosować suplementy na stawy?

Suplementacja chondroprotektorami nie jest uniwersalna, ale jest silnie zalecana w kilku konkretnych przypadkach, często jako długoterminowa terapia.

Profilaktyka u ras dużych i olbrzymich

Rasy duże (np. Labrador, Rottweiler, Nowofundland) rosną intensywnie i są genetycznie predysponowane do dysplazji stawów biodrowych i łokciowych. W tych przypadkach suplementację często rozpoczyna się już w okresie wzrostu (po konsultacji z weterynarzem), aby dostarczyć organizmowi dodatkowy materiał budulcowy, minimalizując ryzyko zaburzeń rozwojowych.

Leczenie wspomagające choroby zwyrodnieniowej (OA)

U psów starszych, u których choroba zwyrodnieniowa jest już zdiagnozowana, chondroprotektory stosuje się w celu:

• Spowolnienia postępu choroby: Nie cofną zniszczeń, ale mogą spowolnić dalszą degradację chrząstki.
• Poprawy komfortu ruchu: Wspierają produkcję mazi stawowej, co może przekładać się na lepszą ruchomość.

Rekonwalescencja i urazy

Suplementacja jest zalecana po urazach (np. naciągnięcia więzadeł) i po operacjach ortopedycznych (np. stabilizacja stawu, zabiegi po zerwaniu więzadła krzyżowego), aby przyspieszyć regenerację tkanek.

Dawkowanie i skład: podstawa efektywności

Większość problemów z nieskutecznością chondroprotektorów wynika z niewłaściwej formy, zbyt niskiego stężenia lub błędnego dawkowania.

Zasada okresu nasycenia

Chondroprotektory nie działają natychmiast. Muszą być podawane w odpowiednio dużych dawkach przez dłuższy czas.

• Faza nasycenia: Przez pierwsze 4-6 tygodni stosuje się dawkę uderzeniową (wyższą), aby wysycić organizm substancjami czynnymi.
• Faza podtrzymująca: Po ustąpieniu początkowych objawów lub osiągnięciu celu, dawkę redukuje się do dawki podtrzymującej, która jest stosowana ciągle, przez całe życie psa z OA.

Jakość ma znaczenie

Wybierając preparat, kieruj się zawartością substancji czynnej, a nie wagą tabletki. Na etykiecie musi być jasno podana ilość siarczanu glukozaminy i siarczanu chondroityny w jednostce (np. 500 mg).

Efekt synergii (połączenie suplementów)

Chondroprotektory są najskuteczniejsze, gdy są łączone z innymi substancjami:

• Omega-3 (EPA/DHA): Niezbędne do wygaszania stanu zapalnego (patrz: artykuł o Omega-3), który przyspiesza niszczenie chrząstki.
• MSM (Metylosulfonylometan): Organiczna siarka, która działa przeciwbólowo i przeciwzapalnie.
• Kwas hialuronowy: Uzupełnia maź stawową.

Błędy i ograniczenia w suplementacji

Pamiętaj: Chondroprotektory są bezpieczne i zazwyczaj dobrze tolerowane, ale najlepiej działają, gdy są częścią całościowej terapii.