Nowofundland - charakterystyka rasy

Historia i Pochodzenie Rasy: Pies Rybaków i Instynkt Ratownika

Ewolucja i Warunki Życia na Nowej Fundlandii

Nowofundland, wywodzący się z surowej wyspy Nowa Fundlandia w Kanadzie, jest jedyną rasą molosów, która została ukształtowana nie do walki czy stróżowania, lecz do pracy w wodzie i ratownictwa.

Rasa jest potomkiem psów sprowadzonych na wyspę przez europejskich osadników (prawdopodobnie wikingowie i portugalscy rybacy, którzy przywieźli duże, silne molosy), które krzyżowały się z lokalnymi psami rybackimi, takimi jak wymarły już St. John's Dog. To połączenie dało psa o niesamowitej wytrzymałości na zimno, wodoodpornej sierści i instynkcie wodnym.

Role Użytkowe – Wodołaz i Holownik

Nowofundland pełnił kluczową rolę w życiu rybaków:

1. Holowanie: Wyciąganie ciężkich sieci rybackich z lodowatej wody.
2. Ratownictwo: Wrodzony, naturalny instynkt do ratowania tonących (rzucał się w fale bez komendy).
3. Transport: Na lądzie wykorzystywany do ciągnięcia wózków z rybami i sprzętem.

Unikalne Cechy Fizyczne

Nowofundland posiada kilka cech, które czynią go idealnym wodołazem:

• Błony Pławne: Duże, okrągłe łapy z wyraźnymi błonami pławnymi między palcami, które działają jak płetwy.
• Wodoodporność: Sierść jest oleista i tłusta, co zapobiega jej nasiąkaniu i chroni psa przed wychłodzeniem (hipotermią) w lodowatej wodzie.
• Styl Pływania: Nowofundland nie pływa "po psiemu", lecz używa silnych, szerokich ruchów kończyn przednich (przypominających styl klasyczny), co pozwala mu na ciągnięcie dużego ciężaru.

Charakter i Temperament: Cierpliwy Anioł – Olbrzymia Łagodność

Charakter Nowofundlanda jest określany jako jego największa zaleta. Jest łagodny, cierpliwy i majestatycznie spokojny.

Relacje z Ludźmi – Pies-Niania i Terytorialność

• Pies Rodzinny: Jest wyjątkowo przywiązany i lojalny. Nie nadaje się do życia w izolacji (np. w kojcu), ponieważ potrzebuje stałego kontaktu z rodziną.
• Wobec Dzieci: Jego reputacja jako "psa-niani" jest w pełni zasłużona. Wykazuje nieograniczoną cierpliwość i rzadko reaguje na zaczepki. Mimo to, ze względu na rozmiar, dorosły pies ważący 60-70 kg musi być monitorowany, by przypadkowo nie przewrócił dziecka.
• Agresja: Rasa jest niemal pozbawiona agresji. Nawet w przypadku zagrożenia, Nowofundland najpierw próbuje odstraszyć intruza swoją postawą i głębokim warknięciem, rzadko atakując. Agresja u Nowofundlanda jest sygnałem poważnego błędu wychowawczego lub problemu zdrowotnego.

Życie Codzienne – Wyzwanie Czystości

• Ślinienie i Linienie: Właściciel musi zaakceptować, że jego dom będzie mniej sterylny. Nowofundland intensywnie się ślini (zwłaszcza w upały i po piciu) i mocno linieje przez cały rok. W okresie sezonowym (wiosna/jesień) linienie jest ekstremalne.
• Wymagania Przestrzenne: Ze względu na rozmiar, najlepiej czuje się w domu z dużym ogrodem i miejscem do odpoczynku. Należy unikać schodów w okresie wzrostu, aby chronić stawy.

Zdrowie i Pielęgnacja: Krótki Wiek i Molosowe Obciążenia

Nowofundlandy, jako rasa olbrzymia, mają krótką długość życia 8-11 lat i są obciążone problemami kostno-stawowymi i kardiologicznymi.

Pielęgnacja Sierści – Trudny Płaszcz

Pielęgnacja: Jest czasochłonna. Nowofundland wymaga gruntownego czesania co najmniej 2-3 razy w tygodniu (codziennie w sezonie linienia) za pomocą grabi i szczotek pudlówek, aby usunąć martwy podszerstek i uniknąć bolesnego filcowania przy skórze.

• Zakaz Golenia: Podobnie jak u innych ras dwuwarstwowych, golenie Nowofundlanda (z wyjątkiem interwencji weterynaryjnej) jest zabronione, ponieważ niszczy warstwę ochronną, utrudnia termoregulację i prowadzi do problemów skórnych.

Najważniejsze Dolegliwości

1. Dysplazja Stawu Biodrowego (HD) i Łokciowego (ED): Typowy i niebezpieczny problem ras olbrzymich. Wymaga ścisłej kontroli weterynaryjnej w okresie wzrostu (powolne tempo wzrostu, kontrolowana dieta).
2. Kardiomiopatia Rozstrzeniowa (DCM) i Zwężenie Aorty (SAS): Choroby serca są poważnym problemem w rasie. Wymagane są coroczne badania kardiologiczne (echo serca) u dorosłych psów.
3. Skręt Żołądka (GDV): Bardzo wysokie ryzyko. Profilaktyka to: podawanie 2-3 mniejszych posiłków dziennie i bezwzględny odpoczynek po jedzeniu przez 1-2 godziny.
4. Cystynuria: Dziedziczne schorzenie metaboliczne prowadzące do tworzenia się kamieni nerkowych i pęcherza moczowego. Wymaga testów genetycznych.

Tolerancja Temperaturowa

EKSTREMALNIE NISKA TOLERANCJA NA UPAŁY! Nowofundland w lecie łatwo o udar cieplny. Wymaga chłodnego, wentylowanego pomieszczenia, dostępu do wody i ograniczenia spacerów do wczesnego ranka/późnego wieczoru.

Szkolenie i Wychowanie: Łagodność, Konsekwencja i Ratownictwo

Wymagane doświadczenie: Duże. Wymaga konsekwencji i wiedzy o wychowaniu molosów.

• Szkolenie Posłuszeństwa: Jest inteligentny, wrażliwy i chętny do pracy. Reaguje najlepiej na pozytywne wzmocnienie. Kluczowe jest nauczenie go nieciągnięcia na smyczy – $\text{70 kg}$ psa jest niemożliwe do utrzymania w sytuacji nagłej.
• Wychowanie: Musi być szkolony łagodnie, ale stanowczo. Nadmierna surowość może złamać jego wrażliwą psychikę.
• Sporty: Doskonale sprawdza się w ratownictwie wodnym i dogoterapii (ze względu na łagodny charakter). Unikać nadmiernego wysiłku i skakania w okresie wzrostu (do $\text{18}$ miesiąca życia).

Hodowla i Cena Szczeniaka

Ceny szczeniąt Nowofundlanda z legalnych hodowli ZKwP/FCI w Polsce wahają się zazwyczaj od 4500 zł do 8000 zł i więcej.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze hodowli?

Kluczowe jest:

• Badania Zdrowotne: Bezwzględnie wymagaj zaświadczeń o badaniach na Dysplazję Stawów (HD/ED) i badaniach kardiologicznych (SAS, DCM).
• Żywienie Szczeniąt: Pytaj o sposób żywienia (musi być kontrolowany, aby uniknąć zbyt szybkiego wzrostu, który sprzyja dysplazji).
• Weryfikacja Właściciela: Odpowiedzialny hodowca musi upewnić się, że masz dużo przestrzeni, jesteś świadomy krótkiej długości życia, problemów z upałami, ślinienia oraz ekstremalnych wymogów pielęgnacyjnych.

Nowofundland to wspaniały, łagodny i cierpliwy olbrzym dla rodzin, które cenią jego wyjątkowy charakter ratownika i są gotowe zaakceptować intensywne linienie, ślinienie oraz wymagania związane z jego olbrzymimi rozmiarami i zdrowiem.