Jak szybko nauczyć psa przywołania? 3 metody działające w 99% przypadków
Wprowadzenie: dlaczego przywołanie jest tak ważną komendą?
Komenda „Do mnie” lub „Wracaj” to fundament bezpieczeństwa Twojego psa. Umożliwia ona kontrolę nad zwierzęciem w sytuacjach awaryjnych (ucieczka na ulicę, spotkanie z dzikim zwierzęciem, konflikt z innym psem) oraz pozwala na bezpieczne puszczenie psa bez smyczy w dozwolonym miejscu. Brak skutecznego przywołania jest głównym powodem, dla którego właściciele boją się puszczać psy swobodnie.
Dla psa powrót do właściciela musi być najbardziej atrakcyjnym wyborem w danym momencie. Sukces przywołania opiera się na prostym rachunku: czy nagroda u mnie jest większa niż atrakcyjność bodźca w oddali?
Podstawy: zanim zaczniesz trening
Zanim przejdziesz do konkretnych metod, musisz ustalić kilka fundamentalnych zasad, które zwiększą Twoje szanse na sukces.
Wybierz słowo-klucz i nagrodę o wysokiej wartości
- Słowo-klucz: Wybierz unikalną komendę, której nie używasz w codziennym języku (np. „Wracaj”, „Do mnie”, a nie „Chodź”, które ma zbyt wiele codziennych kontekstów). Używaj jej tylko do przywołania.
- Nagroda (jackpot): Nagroda musi być wyjątkowa i zarezerwowana tylko dla przywołania. Może to być gotowany kurczak, ser, parówka lub ulubiona zabawka, którą schowasz, gdy pies do Ciebie wróci. Nigdy nie używaj suchej karmy jako nagrody za przywołanie.
Nie karz za spóźnienie
Nigdy, przenigdy nie karz psa (krzykiem, szarpnięciem smyczy, złością) za to, że wrócił wolno lub z opóźnieniem. Jeśli pies wrócił, sukces został osiągnięty. Karanie uczy psa, że powrót do Ciebie jest nieprzyjemny, co gwarantuje, że następnym razem nie wróci. Jeśli pies wraca, nawet po 5 minutach, zawsze go nagródź.
Buduj bank pozytywnych skojarzeń
Ćwicz przywołanie setki razy w łatwych warunkach, zanim spróbujesz w trudnych. Ustal zasadę, że 9 na 10 przywołań musi zakończyć się sukcesem.
Metoda 1: trening na długiej lince (kontrolowane środowisko)
Jest to najbezpieczniejsza i najbardziej skuteczna metoda wprowadzająca, która daje właścicielowi poczucie kontroli i uniemożliwia psu ucieczkę.
Przygotowanie
Potrzebujesz długiej linki treningowej (min. 10-15 metrów) i nagród o wysokiej wartości. Linka musi być lekka, aby pies czuł się, jakby był wolny.
Kroki treningowe
- Rozpocznij zabawę: Wejdź na bezpieczny, ogrodzony teren i pozwól psu na swobodne eksplorowanie na lince. Niech linka leży swobodnie na ziemi.
- Użyj komendy i ruchu: Kiedy pies nie jest bardzo rozproszony, powiedz wesołym, piskliwym tonem „Wracaj!” i natychmiast zacznij biec w przeciwnym kierunku. Ucieczka od psa, wzbudza w nim instynkt pogoni i chęć powrotu.
- Nagroda natychmiastowa: Gdy pies Cię dogoni, a linka jest napięta, pochwal go entuzjastycznie: „Dobrze!”, złap go za obrożę i natychmiast podaj nagrodę (jackpot!). Trzymaj nagrodę przez kilka sekund.
- Zwolnienie: Od razu po nagrodzeniu puść psa, mówiąc np. „OK, leć!” i wznowić zabawę. To jest kluczowe! Pies musi wiedzieć, że powrót nie oznacza końca wolności.
- Stopniowe zwiększanie trudności: Zwiększaj dystans i wprowadzaj lekkie rozproszenia (np. inny członek rodziny w pobliżu, ciche dźwięki).
Rola linki
Jeśli pies ignoruje komendę, delikatnie naciągnij linkę, aby zachęcić go do powrotu, ale unikaj szarpania. Linka jest zabezpieczeniem, a nie narzędziem korekcyjnym.
Metoda 2: gra w chowanego (motywacja do poszukiwań)
Ta metoda jest szczególnie skuteczna dla psów, które są zmotywowane do utrzymywania kontaktu wzrokowego z właścicielem i dla tych, które mają tendencję do nadmiernej eksploracji.
Przygotowanie
Potrzebujesz drugiej osoby, która utrzyma psa na smyczy.
Kroki treningowe
- Zacznij zabawę: Będąc na spacerze w cichym miejscu, gdy pies jest rozproszony, poproś drugą osobę, aby przytrzymała psa.
- Ucieczka i chowanie: Powiedz wesoło „Paa!” i schowaj się za drzewem, krzakiem lub samochodem. Kluczowe jest, aby pies na początku Cię widział, ale później stracił z oczu.
- Wypuszczenie psa: Druga osoba, widząc, że się ukryłeś, puszcza psa. Pies zaczyna Cię szukać.
- Wybuch entuzjazmu: Gdy tylko pies Cię znajdzie, użyj komendy „Wracaj!”, a następnie natychmiast nagródź go entuzjastycznym powitaniem i jackpotem.
- Powtarzanie: Powtórz ćwiczenie, zwiększając trudność ukrycia.
Skuteczność
Ta gra uczy psa, że właściciel może zniknąć, a jego głównym zadaniem jest monitorowanie Twojej obecności. W ten sposób pies uczy się, że to on musi Cię pilnować, a nie odwrotnie. To znacząco wzmacnia motywację do powrotu, bo powrót usuwa lęk przed samotnością i kończy się super nagrodą.
Metoda 3: test w trudnych warunkach (generalizacja)
Gdy pies opanuje przywołanie w domu, na ogrodzonym terenie i na lince, musisz przenieść to do świata zewnętrznego, czyli dokonać generalizacji komendy.
Fazy generalizacji
- Łatwe rozproszenia: Ćwicz przywołanie w obecności obojętnych bodźców (np. pojedynczy, spokojny rowerzysta w oddali, cicho bawiące się dzieci). Nagradzaj bardzo hojnie.
- Średnie rozproszenia: Ćwicz w pobliżu innych psów na smyczy lub gdy w pobliżu przechodzi osoba z jedzeniem. Używaj linki jako zabezpieczenia. Jeśli pies zignoruje Cię 3 razy pod rząd, cofnij się o jeden krok.
- Trudne rozproszenia: To sytuacje awaryjne (np. pies sąsiada, wiewiórka, zając). Nigdy nie ćwicz w tych warunkach, dopóki Twój sukces w fazie 2 nie wynosi minimum 90%.
Reguła 10:1 (wycofanie wolności)
Jeśli pies ignoruje przywołanie:
- Natychmiast cofnij się: Zakończ swobodne bieganie.
- Wróć do linki: Przez następne 10 spacerów pies wychodzi tylko na lince treningowej. Musisz odzyskać jego zaufanie do siebie i odbudować wartość nagrody.
- Wznów trening: Po 10 spacerach na lince, spróbuj ponownie w bardzo łatwych warunkach (np. rano, bez innych psów).
Technika „podwójna nagroda”
W bardzo trudnych warunkach możesz zastosować technikę dwóch nagród, aby zwiększyć motywację:
- Nagroda A (głos/kierunek): Gdy pies słyszy „Wracaj!”, nagródź go emocjonalnym głosem i pochwałą, gdy zaczyna biec w Twoją stronę.
- Nagroda B (Jackpot): Gdy dotrze do Ciebie, złap go za obrożę i podaj ultra-nagrodę (mięso).
Najczęściej popełniane błędy i ich unikanie
Używanie przywołania do ukarania
Błąd: Przywołanie psa, aby go zapiąć, gdy narozrabiał.
Skutek: Pies uczy się, że komenda „Wracaj!” oznacza koniec zabawy lub karę.
Rozwiązanie: Zmieniaj znaczenie komendy. Przywołaj psa 5 razy i nagródź, a dopiero 6. raz zepnij go na smycz. Przywołuj go, aby dać mu nagrodę, a następnie natychmiast go puść.
Używanie komendy, gdy pies jest poza zasięgiem
Błąd: Krzyczenie „Wracaj!” na psa oddalonego o 100 metrów, który goni zająca.
Skutek: Pies uczy się, że komenda jest bez znaczenia i może ją ignorować.
Rozwiązanie: Używaj komendy tylko wtedy, gdy wiesz, że pies Cię słyszy i może wykonać polecenie (próg 90% sukcesu). Jeśli pies jest poza zasięgiem, użyj np. gwizdka lub biegnij w przeciwnym kierunku, aby wzbudzić jego ciekawość.
Wycofanie nagrody zbyt szybko
Błąd: Zastąpienie kurczaka suchą karmą, gdy pies zaczął wracać.
Skutek: Wartość komendy spada. Pies uzna, że pogoń za wiewiórką jest bardziej opłacalna niż sucha karma.
Rozwiązanie: Utrzymuj wysoką wartość nagrody za przywołanie przez długi czas, zwłaszcza w trudnych warunkach (nagradzanie zmienne – raz kurczak, raz zabawka, raz duża porcja kurczaka).
Podsumowanie: zasady skutecznego przywołania
Sukces w przywołaniu nie polega na sile komendy, ale na wartości nagrody i konsekwencji właściciela.
- Bezpieczeństwo przede wszystkim: Zawsze używaj linki treningowej jako zabezpieczenia do momentu, aż przywołanie będzie działać w 90% przypadków.
- Wartość = Smak: Nagroda za przywołanie musi być najlepsza z możliwych.
- Ruch i radość: Uciekaj od psa, aby zachęcić go do pogoni, i witaj go entuzjastycznie.
- Nigdy nie karz: Powrót zawsze kończy się pozytywnie, niezależnie od szybkości.
- Nie nadużywaj: Nie używaj komendy, jeśli wiesz, że pies ją zignoruje. Zawsze kończ na sukcesie.
